“`html

Bu ay gökyüzünde üç farklı meteor yağmuru zirveye ulaşacak.

• 5 Kasım: Tam Kunduz Süper Ay’ı
• 5-12 Kasım: Taurid Meteor Yağmurları’nın Zirve Dönemi
• 17-19 Kasım: Leonid Meteor Yağmurunun Zirve Dönemi
• 23 Kasım: Satürn Halkalarına Veda Ediyor

Bir öküz, bir aslan, bir kunduz ve çılgın bir deli bir bara gitmiş… İki (veya belki üç) farklı meteor yağmurunun, en etkileyici süper ayın ve Satürn‘ün halkasız görünümü ile dolu bu ayki yıldız gözlemi, gökyüzüne bakmak için mükemmel bir fırsat sunuyor.

5 Kasım: Tam Kunduz Süper Ay’ı

“Tam Kunduz Süper Ay’ı”, alıştığımız bir terim olmasa da Kasım ayı, ardışık süper ayların ikincisini karşılıyor. Bu ay, Ay bizim gezegenimize en yakın konumda olacağı için özellikle dikkate değer. Peki, bu durumu süper yapan ne?

Gerçek bir süper ay, Ay’ın tam dolunay döneminin Dünya’ya en yakın olduğu anla gerçekleşir. Bu durum, Kasım ayında yaşanacak üç adet ardışık süper ay arasında bu ayın nasıl en etkileyici olduğunu da açıklıyor.

Çiftçi Almanakları’na göre, bu muhteşem süper ayı 5 Kasım günü saat 16:19’da görebilirsiniz. Kızılderili kültürü, Kasım ayındaki ay için birçok büyüleyici isim sunmaktadır: Cree halkı “Nehirler Donmaya Başlıyor Ay’ı”, Haida halkı “Ayılar Uyuyor Ay’ı” ve Hopi halkı ise “Yavru Kartal Ay’ı” adını vermiştir.

5-12 Kasım: Taurid Meteor Yağmurları’nın Zirvesi

Taurid Meteor Yağmurları, her yıl tekrarlanan etkileyici bir gökyüzü olayıdır. Aslında, bu yağmur iki farklı grup meteor yağmurundan oluşur: Kuzey ve Güney Taurid. Kuzey Taurid’ler, 2004 TG10 adlı bir asteroidden gelen parçacıklarla oluşurken, Güney Taurid’ler 2P/Encke Kuyrukluyıldızının kalıntılarından gelir. Her iki yağmur da geçmişte meydana gelen büyük bir parçalanmanın kalıntıları olarak bir araya gelmiştir.

Güney Taurid’lerin 5 Kasım civarında zirve yapması bekleniyor, ancak süper ay nedeniyle gözlemler zorlaşabilir. Bu durumda, Kuzey Taurid’ler daha iyi bir seçenek sunuyor.

Kuzey Taurid’lerin zirvesi 9 Kasım gecesi başlayacak ve 12 Kasım’a kadar devam edecek. Meteorların kaynağı, Boğa takımyıldızının hemen yanında belirlenebilir. NASA’ya göre, bakılacak en iyi zaman Boğa’nın gökyüzünün yüksek kısımlarında olduğu, gece yarısından sonraki saatlerdir.

Kuzey ve Güney Taurid yağmurları, yavaşça hareket eden ve parlak ateş topları şeklinde görülen meteorlar sunar; bu ay yapılacak gözlemlerde çok sayıda meteor görmek mümkündür.

17-19 Kasım: Leonid Meteor Yağmuru’nda Beklenen Zirve

Kasım ayındaki bir diğer meteor yağmuru ise Leonid’ler‘dir. Bu meteor yağmuru, ay ortasında üç gün boyunca zirveye ulaşacaktır. Leonid yağmurunun kaynağı Aslan takımyıldızı; özellikle Algieba ve Rasalas yıldızlarının tam arasındadır. Aslan, gece yarısına kadar görünmez fakat ortaya çıktığında, 16-17 Kasım geceleri birçok meteora tanıklık edebilirsiniz.

Ancak dikkatli olmalısınız; Leonid’ler çok hızlıdır ve Dünya atmosferine saatte yüz binlerce kilometre hızla girerler. Guinness Rekorlar Kitabı’nda “En Hızlı Meteor Yağmuru” olarak belirtilen bu yağmur, izlemek için gerçekten çaba gerektirebilir.

Dolunayın etkisi bu yıl yumuşak olduğundan, gözlem koşulları daha elverişli. Ay, çok zayıf bir hilaliyken, böylece ışığının leke bırakmadığı bir gökyüzü sağlıyor. Doğuya bakarak gökyüzünde Aslan’ı arayın ve ardından kayan bir yıldız görürseniz dilek tutun.

23 Kasım: Satürn Halkaları Görünmez Olacak

Satürn’ün en tanınır özelliği şüphesiz ki görkemli halkalarıdır. Bu halkalar, su buzundan oluşmakta olup gezegenin yörünge düzlemine oldukça dik bir açıda uzanmaktadır. 6,900 kilometre uzakta başlayarak, 80,000 kilometreye kadar uzanırlar; ancak bazı bölgelerde sadece 9 metre genişlikte olabilmektedirler.

Bununla birlikte, 23 Kasım’da Güneş Sistemi’nin en kötü babası çıplak kalacak. Dünya, büyük bir kısmında bu yıl boyunca Satürn’ün halka düzlemi etrafında dönerken, 23 Kasım’da bu düzlemle tam olarak hizalanacağız. Bu, halkaların neredeyse tamamen görünmez olması ile sonuçlanacaktır. Teleskopla izlerseniz, halkaları sadece ince bir çizgi gibi görebilirsiniz; ya da belki de hiç göremeyecek, yalnızca Satürn’ün gazlı ve parlak güzelliği ile karşılaşacaksınız.

Görmek için güneye doğru bakın ve boynunuzu ufuktan 45° kadar yukarı kaldırın. Satürn tam olarak orada, Balıklar ve Kova takımyıldızlarının arasında yer alacak.

Gökyüzünü incelerken, en iyi deneyimi elde etmek için ışık kaynaklarından uzak durmayı ve gözlerinizi karanlığa alıştırmayı unutmayın.

Bir sonraki ayda görüşmek dileğiyle!

Yazar: Tom Hawking/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Kasım Ayında Gökyüzü Şöleni: İki Süper Ay, Meteor Yağmurları ve Satürn’ün Çıplak Görünümü yazısı ilk olarak Popular Science üzerinde yayımlandı.

“`